Wielki Ball nad Sekwaną

  Z LAMUSA  

Francja po Meksyku została drugim krajem, w którym piłkarskie mistrzostwa świata rozegrano po raz kolejny. Po raz pierwszy mundial rozegrano w czasie, kiedy FIFA kierował jeszcze pomysłodawca zmagań o mistrzostwo globu Jules Rimet.

Trochę oszukiwali…

Gdy się sprawdza zszywki „Sportu” sprzed lat, jeszcze w 1966 roku nie pisano MŚ czy Puchar Świata, a Puchar Rimeta. W 1938 r. grano nad Sekwaną i Loarą na 10 stadionach. W turnieju uczestniczyło nie 16, a 15 reprezentacji, bo Austria po anschlussie z marca tamtego roku wycofała się ze zmagań. Sześćdziesiąt lat później liczba uczestników MŚ została już podwojona. W 1998 po raz pierwszy w historii zagrały 32 ekipy, miały do dyspozycji też 10 stadionów, ale oczywiście o zupełnie innej pojemności. Finał w 1938 pomiędzy Włochami a Węgrami (4:2) na Stade Olympique de Colombes w Paryżu oglądało 45 tys. kibiców. Finał Francja – Brazylia (3:0) 12 lipca 1998 na nowo zbudowanym Stade de France w Saint-Denis już 75 tys.  

Właśnie, finał XVI MŚ… Po latach stojący na czele francuskiego Komitetu Organizacyjnego słynny Michel Platini, potem niesławny szef UEFA (oskarżony o korupcję), po latach przyznał: - Trochę oszukiwaliśmy, kiedy przygotowywaliśmy harmonogram. Nie spędziliśmy sześciu lat na organizowaniu mistrzostw świata, żeby nie zrobić kilku małych podstępów – wyznał szczerze w 2018…

Chodziło o ustawienia drabinki tak, żeby gospodarze po drodze nie musieli się spotykać z Brazylią. Z obrońcą mistrzowskiego zespołu, który miał w składzie przede wszystkim świetnego Ronaldo Nazario (15 goli w finałach MŚ), mieli zagrać dopiero w decydującej grze…

Francuzi kochają symbole

Mistrzostwa we Francji to nie tylko pierwszy turniej z udziałem 32 drużyn, ale też impreza, gdzie obowiązywała zasada „złotej bramki lub nagłej śmierci”, czyli gola w dogrywce, który kończył rywalizację (obowiązywała jeszcze w 2002 roku na azjatyckich MŚ). Do tego można było przeprowadzić nie dwie, a trzy zmiany, wprowadzono czwartego sędziego technicznego, a elektroniczne tablice ze zmianami zastąpiły stare, plastikowe czy drewniane jeszcze wcześniej.

Polski na turnieju ponownie zabrakło. W eliminacjach polegliśmy w rywalizacji z Włochami i Anglią, zbierając w 8 meczach w grupie drugiej – była jeszcze Gruzja i najsłabsza Mołdawia - ledwie dziesięć punktów. Trener Antoni Piechniczek, a potem Janusz Wójcik niewiele zdziałali.

Mieliśmy za to ponownie, po Alojzym Jarguzie (1978, 1982) i Michale Listkiewiczu (1990, 1994), polskiego sędziego. Tym razem był nim pochodzący z Opola Ryszard Wójcik, który na francuskim turnieju prowadził mecz Holandii z Koreą Południową (5:0).

„Francuzi kochają symbole, więc nie żałowali pieniędzy na „Fetę futbolu”. Zbudowali cztery gigantyczne postacie mierzące ponad dwadzieścia metrów, mające symbolizować cztery rasy ludzkie. Postawili ogromny monument w kształcie pucharu świata, jednoznacznie przekonywujący każdego, że ziemia to planeta futbolu. Dołożyli jeszcze obelisk przywieziony przez Napoleona z Aleksandrii” – pisał obrazowo w jednej z pierwszych korespondencji, w przededniu rozpoczęcia mundialu, Mirosław Nowak.

Mundialowe zapiski redaktora Nowaka

Dla czołowego dziennikarza „Sportu” lat 90. były to drugie MŚ. Był na amerykańskim mundialu cztery lata wcześniej. Jego „Zapiski amerykańskie” zastąpiły teraz „Mundialowe zapiski”. Nowak pochodził z Niwki, pisał świetnie, błyskotliwie. Ci co go znają, podkreślają jego inteligencję, dziennikarski zmysł.

Na turnieju we Francji trzymał się w grupie dziennikarskiej śląsko-małopolskiej. – Był Mirek, byli z krakowskiego „Tempa” Jerzy Cierpiatka, Marek Latasiewicz, mieszkający we Francji Jerzy Nagawiecki i jeszcze Janusz Kozioł z „Gazety Krakowskiej” – wspomina nasz redakcyjny kolega Włodzimierz Sowiński, który na mundialu we Francji był korespondentem „Trybuny Śląskiej”.

Przedstawiciele mediów z południa Polski mieli do dyspozycji busa i jeździli po Francji. Byli na meczach nie tylko w Paryżu, ale też w Lyonie czy na północy, w górniczym Lens, gdzie czuli się... jak w domu. – W biurze prasowym od miejscowych można było słyszeć polskie słówka. Do dziś mieszka tam przecież wielu potomków naszych rodaków emigrujących za pracą. To też miejsce, gdzie mieszka i gdzie grał Joachim Marx – przypomina redaktor Sowiński.

Mirosława Nowaka wspierał we Francji Kazimierz Mochliński. Mieszka od urodzenia w Londynie, pisze od lat dla „Sportu”, jak dr Jerzy Roha w latach 60. Niejedno widział, niejedno wie. Wspomaga nasz dziennik od 40 lat! – Pierwsze korespondencje to jeszcze Meksyk 1986. Oczywiście wszystko widziane z Anglii. Kontakty wyrobił ojciec, który prowadził biznes i handel, jeżdżąc między Anglią i Polską. Zresztą rodzice sami trochę pisali. Turniej we Francji? To moje jedyne piłkarskie mistrzostwa świata na żywo! Kursowałem pociągiem Eurostar z Londynu do Paryża. Pamiętam Mirka Nowaka, stadion w Saint-Denis, który jeszcze wtedy nie był tak zabudowany, jak teraz – wspomina tamten czas. 

Nie mogli przegrać  

Oto jedna z korespondencji „Kaza” Mochlińskiego z okresu francuskiego mundialu. „Podróż z Paryża trwała w sumie 3 godziny (przez Kanał Angielski tylko 20 minut). Już po stronie francuskiej pociąg Eurostar osiągał maksymalną prędkość - 300 km/h! W stolicy Francji kioski obładowane gadżetami, zdominowanymi oczywiście przez Puchar Świata. Łącznie z jednym z najpoważniejszych dzienników w Europie, Le Monde, który na czas mistrzostw wydaje dodatek Le Mondial. Tak świat został zdominowany przez futbol i nawet najsławniejsi ludzie nie potrafią przejść obok tej imprezy obojętnie” – czytamy w „Sporcie” z tamtego czasu.

W meczu o brąz na Parc des Princes w sobotę 11 lipca 1998 Holandia grała z sensacyjną Chorwacją, mającą w składzie m.in. króla strzelców imprezy Davora Sukera czy świetnego w pomocy Roberta Prosineckiego. Dzień później był wielki finał i rywalizacji Canarinhos z Les Bleus trenera Aime Jacqueta, przed mistrzostwami wyszydzanego, a potem noszonego na rękach.

Oddajmy jeszcze raz głos red. Mochlińskiemu. „W sobotę spotkałem jednego kibica, któremu było obojętne, kto wygra w meczu o brązowy medal i kto wygra w spotkaniu o złoto. Był to kibic Realu Madryt, który stwierdził: - My tu już nie możemy przegrać. W drużynie Brazylii mamy Roberto Carlosa, we Francji Christiana Karembeu, w Holandii Clarence’a Seedorfa i w Chorwacji Davora Sukera”.

Triumfowali Trójkolorowi, zdobywając swoje pierwsze z dwóch mistrzostw świata, a w „16-osobowej" jedenastce turnieju znaleźli się następujący gracze: bramkarze: Fabien Barthez i Paragwajczyk Jose Luis Chilavert, obrońcy: Roberto Carlos, Marcel Desailly, Lilian Thuram, Frank de Boer, Carlos Gamarra, pomocnicy: Dunga, Rivaldo, Michael Laudrup, Zinedine Zidane, Edgar Davids oraz napastnicy: Ronaldo Nazario, Davor Suker, Brian Laudrup, Dennis Bergkamp.    

Michał Zichlarz 

KORESPONDENCI „SPORTU” NA MŚ

Francuzi nie żałowali środków na organizację u siebie XVI mundialu.