Wielka księga stoperów polskich
Środek obrony to pozycja, na jakiej reprezentacja Polski ma aktualnie najwięcej problemów. Czy selekcjoner dysponuje materiałem odpowiednim do ich rozwiązania?
Jakub Kiwior to najwyżej wyceniany polski obrońca. Fot. Paweł Andrachiewicz/Press Focus
REPREZENTACJA POLSKI
Patrząc na ostatnie kilkanaście spotkań Biało-czerwonych, w większości bez problemu znalazłoby się po kilka akcji, w których defensorzy popisywali się - delikatnie mówiąc - „ciekawymi” interwencjami. Kolejne rozdziały antypodręcznika prezentowały zagrywki związane z brakiem krycia, brakiem doskoku, spóźnieniem, niecelnym wyprowadzeniem czy ogólnym pogubieniem – którego zobrazowaniem było kręcenie się w kółko w meczu z Portugalią. Nie brakowało opinii o tym, że Kiwior/Bednarek/Dawidowicz/Walukiewicz (niepotrzebne według własnego uznania skreślić) nie powinni występować w reprezentacji Polski! No dobrze, tylko – parafrazując okładkę „Sportu” z 17 października – kto, jeśli nie oni? Kogo selekcjoner Michał Probierz ma do wyboru? Czy jest kim łatać podziurawiony mur?
Jakub Kiwior, Arsenal, 24 lata, 29 meczów w kadrze
Zaczynając od tych powołanych, trzeba zacząć od „Kiwiego”. Obecnie jest to polski środkowy obrońca z największym potencjałem, ale też jeszcze większym problemem – nie gra regularnie. W Arsenalu ma słabą pozycję i choć trener Mikel Arteta z jakiegoś powodu chce go mieć w składzie, korzysta z niego tylko, gdy naprawdę musi. To odbija się na formie tyszanina, która w kadrze od jakiegoś czasu jest niska. Dodatkowo Kiwior to człowiek o spokojnym charakterze, nienadający się do bycia liderem w stylu Kamila Glika. W połączeniu ze słabą dyspozycją powoduje to, że w reprezentacji 24-latek po prostu „jest”... choć z drugiej strony nie być go po prostu nie może. Słynie z kapitalnej lewej nogi i nowoczesnego wyprowadzenia. Szkoda, że te elementy czasami muszą maskować jego ostatnio nierzadką nieporadność defensywną...
Jan Bednarek, Southampton, 28 lat, 64 mecze
Jeden z ulubieńców hejterów reprezentacji i... nie bez powodu. W przeszłości (także tej niedalekiej) zawalił wiele goli, przez co nawet gdy gra nieźle (np. w Chorwacji), wielu odruchowo go krytykuje. Wielu też chciałoby się go pozbyć z kadry, ale należy podkreślić, że to piłkarz grający od dechy do dechy w Premier League. Co prawda występuje w Southampton, które szybuje z powrotem do Championship – ale jednak gra. Niewielu polskich obrońców mogłoby sobie na to pozwolić, więc z „Bediego” aktualnie także trudno zrezygnować. Poza tym jest on liderem biało-czerwonej defensywy (taki mamy klimat) i dobrze zrobiło mu ustawienie na środku trzyosobowego bloku obronnego. Z prawej strony za często dawał się „objeżdżać”.
Kamil Piątkowski, RB Salzburg, 24 lata, 4 mecze
W najbliższych spotkaniach na pewno dostanie szansę i wiele wskazuje na to, że może zapewnić sobie pierwszy skład. Oczywiście jeśli tylko... dopisze mu zdrowie, z czym w ostatnich sezonach miał gigantyczne problemy. Gdy wyjeżdżał z Polski, wróżono mu wielką karierę, ale kolana niestety w niej nie pomogły. Ostatnio gra w Salzburgu regularnie, także w Lidze Mistrzów, i jeśli tylko się nie „połamie”, może pomóc reprezentacji. Że jest w gazie, pokazał w jednym z listopadowych spotkań RB, kiedy zaliczył dwie z rzędu znakomite interwencje na linii bramkowej. Jasne, miał... trochę farta, ale filmiki z tą paradą obiegły internet i 24-latka poznały szerzej dziesiątki tysięcy fanów piłki nożnej.
Sebastian Walukiewicz, Torino, 24 lata, 7 meczów
Trzeci powołany stoper z rocznika 2000 (czwarty w ogóle), a więc z perspektywą na kolejną dekadę. Za Probierza regularnie zapraszany na zgrupowania, choć po niezłym wejściu w meczu ze Szkocją obniżył loty z Chorwacją i Portugalią. Walukiewicz wciąż szuka ustabilizowania swojego poziomu, ale najważniejsze, że gra regularnie w średniaku Serie A. Na włoskiej ziemi zbliża się do 100 występów, lecz musi wyrównać swoją formę w kadrze. Na plus trzeba przy nim zapisać odważne wejścia do ofensywy i próby wprowadzania piłki.
Paweł Dawidowicz, Hellas Werona, 29 lat, 17 meczów
Gdyby nie kontuzja, pewnie zostałby powołany, ale czy jego brak będzie odczuwalny... W Hellasie Werona i (wcześniej) Palermo „natrzaskał” prawie 200 spotkań, ale w reprezentacji po prostu się nie sprawdza. W poprzednich meczach, od Euro licząc, był naczelnym polskim „elektrykiem” i nie będzie niczym dziwnym, jeśli w 2025 roku prędko do kadry nie wróci. Jego zwrotność i mobilność wołają o pomstę do nieba, a zatuszować je potrafi tylko skrajnie głęboka defensywa i ustawienie Dawidowicza w samym środku, w największym tłoku. Probierz chce grać jednak trochę inaczej.
Paweł Bochniewicz, Heerenveen, 28 lat, 3 mecze
Lider i jeden z kapitanów holenderskiej ekipy to na papierze mocny kandydat do kadry. W praktyce jednak jeśli już się w niej znajdował, nie przekonywał. Karierę w Heerenveen w pewnym momencie wstrzymała mu poważna kontuzja, marnując cały sezon 2021/22, a szkoda, bo był wówczas w kapitalnej dyspozycji. Bochniewicz na pewno znajduje się na liście selekcjonera, pewnie nawet całkiem wysoko, ale najpierw musiałby złapać wyższą formę, a ktoś inny musiałby zgubić swoją.
Mateusz Wieteska, Cagliari, 27 lat, 4 mecze
Swego czasu regularnie jeździł na kadrę, ale prawie w ogóle nie grał. W 2024 roku ani razu nie dostał powołania, bo w Cagliari nie potrafi wywalczyć sobie miejsca w składzie. Gdyby grał regularnie, pewnie miałby lepszą pozycję w oczach selekcjonera, ale bez tego raczej trudno mu będzie zaistnieć w reprezentacji (to nie casus Kiwiora). Jest mocno awaryjną opcją, choć oczekiwano po nim trochę większej kariery (wciąż może ją jeszcze zrobić).
Tomasz Kędziora, PAOK Saloniki, 30 lat, 32 mecze
Czy ktoś jeszcze pamięta o zawodniku, który w reprezentacji debiutował przed mundialem w 2018 roku? Przez większość kariery był prawym obrońcą, ale od jakiegoś czasu w klubie gra jako środkowy w czteroosobowym bloku defensywnym. Także ostatnie mecze z orłem na piersi grał jako stoper (tyle że w trójce), a załapał się jeszcze nawet na kadencję Probierza. Był bowiem podstawową postacią w eliminacjach Euro 2024, ale z czasem zjechał na boczny tor. W PAOK-u gra regularnie, nieobce są mu europejskie puchary. Na niekorzyść działa kariera w mało prestiżowych ligach, ukraińskiej i teraz greckiej. Nie wiadomo, czy mając trzydziestkę „na karku” znajdzie jeszcze uznanie w oczach opiekuna kadry.
Ariel Mosór, Raków Częstochowa, 21 lat, 0 meczów
Melodia przyszłości, której niektórzy zaczęli domagać się w seniorskiej reprezentacji już jakiś czas temu. Na razie jednak pozostaje trochę piłkarzem zmarnowanych szans – miał być transfer za kilka milionów euro, był za „bańkę”; miał być za granicą, trafił do Rakowa. W październiku złapał kontuzję, a szkoda, bo w Częstochowie wywalczył już sobie miejsce w wyjściowej jedenastce. Niewykluczone, że gdyby nie ona, Probierz zaprosiłby go do kadry. Prędzej czy później należy spodziewać się Mosóra na zgrupowaniu, bo ma potencjał, by za 2-3 lata grać w solidnym europejskim klubie. Jest nowoczesnym typem defensora, potrafi zachować zimną krew i grać odpowiedzialnie. Oby kontuzje nie wstrzymały jego rozwoju tak, jak miało to miejsce np. u Piątkowskiego.
Przemysław Wiśniewski, Spezia, 26 lat, 0 meczów
W przeszłości „kręcił” się już w okolicach reprezentacji, ale w niej nie zadebiutował. Zabrzanin jest w kwiecie piłkarskiego wieku i szkoda, że gra „tylko” na włoskim zapleczu. Spezia zapłaciła za niego Venezii 3 mln euro, więc w Italii docenili jego wartość jako obcokrajowca. W Serie B występuje regularnie i można tylko żałować, że przez kontuzję więzadeł stracił prawie cały sezon 2023/24. Patrząc na listę polskich środkowych obrońców, prezentuje poziom podobny do wielu, więc aby zyskać w oczach selekcjonera, musiałby wystrzelić z formą i najlepiej awansować do Serie A – czy to ze Spezią, czy bez niej.
Mateusz Skrzypczak, Jagiellonia Białystok, 24 lata, 0 meczów
Człowiek, którego Probierz bardzo chciał zobaczyć, ale przeszkodziła w tym kontuzja. Należy spodziewać się, że kiedy Skrzypczak wróci do pełni sił i ponownie wskoczy na dobry poziom, selekcjoner znowu się do niego odezwie. W ekipie mistrza Polski jest ważną postacią, choć – jak wiadomo – defensywa nie jest najmocniejszą stroną „Jagi”. Wciąż jest jeszcze młody i kto wie, czy nie zapracuje na transfer zagraniczny, w którym powołanie do zespołu państwowego na pewno by mu pomogło. Pytanie tylko, czy nie będzie ono trochę na wyrost...
Bartosz Salamon, Lech Poznań, 33 lata, 15 meczów
Aktualnie nie ma mowy, aby powołać go do reprezentacji, ponieważ przegrywa rywalizację o miejsce w Lechu Poznań. Probierz ma go jednak na swojej liście, bo korzystał przecież z jego usług na Euro 2024. Na jego niekorzyść działają wiek i ograniczenia w zwrotności i dynamice, lecz jest to piłkarz bardzo doświadczony (głównie we Włoszech) i charakterny. Podnosił się po wielu upadkach (kontuzje, afera dopingowa) i wracał na dobry poziom. Nie wiadomo, czy zdąży jeszcze posmakować reprezentacji, ale selekcjoner na pewno pamięta o jego nazwisku.
Krystian Bielik, Birmingham City, 26 lat, 11 meczów
Niespełniona nadzieja polskiego futbolu. Po spadku na trzeci poziom rozgrywkowy w Anglii stracił uznanie w oczach selekcjonera, choć w Birmingham City (98 meczów) jest liderem i kapitanem. Jego drużyna walczy o powrót do Championship i jeśli jej się uda, kto wie, czy kadra znów nie upomni się o Bielika. W karierze miał gigantyczny problem z kontuzjami, które mocno ograniczyły jego rozwój. Miał jeszcze jeden problem – kiedy złapał regularność i trafił do kadry... zawiódł. Wciąż ma „dopiero” 26 lat i trochę grania przed sobą, więc jeśli wyciągnie wnioski z wydarzeń przeszłości, może osiągnąć jeszcze coś z orłem na piersi.
Michał Helik, Huddersfield, 29 lat, 7 meczów
Podobny przykład do Bielika, choć mniej spektakularny. W przeciwieństwie do kolegi z Birmingham trudno się spodziewać, aby chorzowianin zdążył jeszcze pograć coś w reprezentacji, ale nigdy nie wolno mówić nigdy. W Championship zaliczył 158 występów i był tam wyróżniającym się obrońcą. Także pod względem... ofensywnym, bo strzelił 17 goli. Problem w tym, że z Huddersfield – gdzie także grywał już jako kapitan – zaliczył spadek, poniekąd znikając z radarów. Pytanie brzmi, czy uda mu się jeszcze awansować i po zrobieniu kroku w tył postawi krok (a najlepiej dwa) w przód. Szczerze w to wątpimy, ale jako że jest to lista składająca się z kilkunastu polskich stoperów, Helika można umieścić w jej dolnych rejonach.
Maik Nawrocki, Celtic Glasgow, 23 lata
O tym zawodniku wielu już zdążyło pewnie zapomnieć, ale wydaje się, że nie należy go jeszcze skreślać. Fakt, jego blisko 1,5-roczny pobyt w Szkocji nie jest udany. Nawrocki albo się leczył, albo zwyczajnie nie łapał do składu meczowego i wielu zwątpiło już w jego przydatność dla Celtiku. Optymiści porównywali go jednak do trzy lata starszego Liama Scalesa, który w wieku Nawrockiego również był już w Glasgow skreślany. Udał się na wypożyczenie do Aberdeen, a po powrocie jest obecnie podstawowym zawodnikiem swojego zespołu. No i korzysta na tym jego reprezentacja, Irlandia, gdzie od niedawna również występuje regularnie. Być może Nawrocki potrzebuje podobnej odbudowy, bo przecież mowa o piłkarzu szkolonym w akademii Werderu Brema, który jako młodzian znakomicie spisywał się w Legii Warszawa. Ma dopiero 23 lata, jeszcze wiele grania przed nim. Teraz rzecz jasna nie ma mowy o powołaniu, ale za rok czy dwa jego położenie może być zgoła inne i Nawrocki dołączy do grona reprezentacyjnych stoperów, którzy w roku urodzenia mają dwójkę z przodu.
Piotr Tubacki
3 STOPERÓW
z rocznika 2000 powołał do reprezentacji Michał Probierz. Starszy, urodzony w 1996 roku, jest tylko Jan Bednarek
64 SPOTKANIA
w kadrze rozegrał Jan Bednarek, co czyni go drugim najbardziej doświadczonym reprezentantem w trakcie listopadowego zgrupowania. Więcej meczów z orłem na piersi z powołanych ma tylko Piotr Zieliński (94).
103 MECZE
w kadrze rozegrał Kamil Glik, będący trzecim zawodnikiem z największą liczbę gier w reprezentacji Polski w historii. Więcej mają tylko Robert Lewandowski (155) i Jakub Błaszczykowski (109). Urodzony w Jastrzębiu-Zdroju zawodnik jest jednak liderem, jeśli chodzi o występy wśród środkowych obrońców. Pod koniec reprezentacyjnej przygody wyprzedził w tym zestawieniu Michała Żewłakowa (102). Trzecim stoperem pod względem meczów jest Jacek Bąk (96).
24 GOLE
straciła Polska pod wodzą selekcjonera Michała Probierza, który prowadził ją w 15 spotkaniach. Daje to średnią 1,6 bramki na mecz. Czyste konto Biało-czerwoni zachowali: w jego debiucie (Wyspy Owcze 2:0), w 4. spotkaniu (z Łotwą 2:0) i w 6. spotkaniu (z Walią 0:0). Obecnie Polacy notują serię 9 meczów ze straconym golem.