Mundial słodko-gorzki
Nie tylko Irańczycy będą musieli się obejść bez swych fanów na turniejowych stadionach. Równie niepewny jest los Haitańczyków na amerykańskiej ziemi.
Wyclefa Jeana, haitańskiego rapera, kompozytora, aktora i producenta filmowego, nikt z USA nie wyrzuca. Ale nie wszyscy jego rodacy mogą liczyć na przychylne spojrzenie służb imigracyjnych. Fot. Jasen Vinlove-USA TODAY Sports/SIPA USA / Press Focus
Haiti znalazło się na ogłoszonej przez Donalda Trumpa jedenaście miesięcy temu liście krajów, których obywatele objęci zostali zakazem wjazdu do USA. Zakaz ów ma na celu – jak głosił komunikat – „ochronę bezpieczeństwa narodowego i interesu narodowego Stanów Zjednoczonych i ich obywateli”. Oznacza to odrzucanie aplikacji wizowych złożonych przez osoby z tych państw. Wyjątek stanowią „sportowcy i trenerzy podróżujący na największe wydarzenie sportowe odbywające się w USA” – napisano wówczas.
Z państwa upadłego
Piłkarze Haiti, a kraj ten zagra drugi raz w swej historii w finałach MŚ (debiut zaliczył w tak pamiętnym dla nas zachodnioniemieckim mundialu w 1974 roku), wjadą więc do Stanów Zjednoczonych. Dużo gorzej wygląda sytuacja ich fanów; tych, którzy chcieliby przyjechać na turniej, ale i tych, którzy... w USA już są. A jest ich około 350 tysięcy. Większość z ich wykorzystała wprowadzony w 2010 roku przez administrację Baracka Obamy przepis o „tymczasowym statusie chronionym” dla obywateli tego karaibskiego kraju. Zezwalał on na pobyt w Ameryce ofiarom ówczesnego tragicznego trzęsienia ziemi w stolicy, Port-au-Prince, które pochłonęło około 300 tysięcy ofiar! W kolejnych latach Haiti stało się „państwem upadłym”, zdominowanym przez gangi. W 2021 roku w zamachu zginął m.in. prezydent Jovenel Moise. W ostatnich latach w różnych miejscach kraju pojawiły się ogniska epidemii choler, w październiku 2025 przez wyspę przeszedł niszczycielski huragan. Organizacja „Lekarze bez granic”, od 35 lat obecna w Haiti, nazwała kraj „jednym z najbardziej niebezpiecznych na świecie miejsc do życia”.
Batalia sądowa
Nic dziwnego, że ci, którym udało się wyemigrować do Stanów Zjednoczonych, z przerażeniem myślą o powrocie do ojczyzny. Przedstawiciele obecnych władz amerykańskich oficjalnie ogłosili jednak, że „nadzwyczajne i tymczasowe warunki” na Haiti, uzasadniające „status chroniony” jej obywateli w USA, już wygasły. Tym samym wszystkim, którzy skorzystali przed laty z tej klauzuli, grozi deportacja. Stosowna decyzja rządowej administracji została (na razie) wstrzymana wyrokiem Sądu Okręgowego Dystryktu Kolumbia, sprawa będzie jednak przedmiotem rozstrzygnięć Sądu Najwyższego.
Strach i tęsknota
Już jednak sama retoryka, stosowana przez prezydenta Trumpa i jego środowisko (nazywana przez Haitańczyków „uwłaczającą” i „dehumanizującą”), budzi jednak niepokój imigrantów. „Słodko-gorzki jest awans naszej reprezentacji na mundial. Zespół nie będzie w stanie odczuć naszej obecności w sposób, w jaki byśmy chcieli. A wielu z nas, w obawie przed represjami, nie będzie się gromadzić w większych grupach i świętować meczów naszego zespołu” – na łamach „New York Timesa” powiedziała Wanda Tima, założycielka i szefowa dwóch platform internetowych, L'Union Suite i Haitian American.
Warto dodać, że reprezentacja Haiti mecze domowe w eliminacjach rozgrywała poza wyspą, głównie na Curacao. „Mam nadzieję, że kiedyś w mojej ojczyźnie będzie normalnie i bezpiecznie” - „NYT” cytuje także Jeana-Ricnera Bellegarde'a, największą w tej chwili gwiazdę reprezentacji, pomocnika Wolverhampton. Piłkarz przyznał, że nie miał do tej pory okazji odwiedzić kraju, z którego pochodzą jego przodkowie (on sam urodził się we Francji).